🧠 Hugmyndin

Þú ert nú þegar búin(n) að teikna SFC rit sem sýnir hvernig stýringin virkar — skref, skiptingar og aðgerðir. Nú þarftu að umbreyta þessu yfir í Ladder forrit sem PLC-vélin skilur.

Góðu fréttirnar: Ef SFC ritið þitt er gott, þá er Ladder forritið næstum eins og að „þýða" úr einu máli yfir í annað. Hvert SFC skref verður minnisbiti (M) í Ladder, og hver skipting verður skilyrði á rung.

💡 Lykilreglan

SFC skref = Minnisbiti (M) í Ladder.
Transition = Skilyrði sem þarf að vera satt til að fara í næsta minnisbita.
Action = Útgangur (Q) sem er kveikt á meðan minnisbitinn er ON.

⏸️ Standby — þar sem allt byrjar

Fyrsta skrefið í næstum hverri stýringu er Standby — vélin bíður eftir skipun. Ekkert er kveikt, ekkert hreyfist. Vélin er bara tilbúin.

Í ljósastýringunni okkar bíður kerfið eftir að einhver velji stillingu: sér rofi fyrir keppni, sér rofi fyrir æfingu, og sér rofi fyrir göngu. Þegar einn af þessum rofum er virkjaður fer kerfið í viðeigandi grein.

S1: Standby I1 Keppnisrofi I2 Æfingarofi I3 Göngurofi → Keppniferli → Æfingarferli → Gönguferli
⚠️ Sér rofi fyrir hverja stillingu

Mundu: þrír aðskildir rofar — ekki einn rofi sem skiptir á milli. I1 = keppni, I2 = æfing, I3 = ganga. Í Standby bíður kerfið eftir að einn þeirra verði virkur. Ef enginn rofi er á → ekkert gerist, kerfið helst í Standby.

📋 Aðferðin — 5 skref

Hér er aðferðin sem þú notar til að umbreyta SFC yfir í Ladder:

1

Gefðu hverju SFC skrefi minnisbita

Hvert skref í SFC ritinu fær sinn eigin minnisbita í Ladder. S1 → M1, S2 → M2, o.s.frv. Standby er M1.

S1: Standby → M1
S2: Kveikja L1 → M2
S3: Kveikja L2 → M3
...o.s.frv.
2

Skrifaðu Standby network

Fyrsta network-ið stýrir Standby (M1). M1 er ON þegar kerfið ræsist og þegar ekkert ferli er í gangi. M1 slökknar þegar eitthvert ferli byrjar.

Network 1: Standby — M1 kveikir þegar ekkert ferli er í gangi /M2 /M3 . . . alla M-bita NC M1

Allir ferliminnisbitar (M2, M3...) sem NC tengiliðir — ef einhver þeirra er ON þá er M1 OFF. M1 er bara ON þegar ekkert annað er í gangi.

3

Skrifaðu network fyrir hvert SFC skref

Hvert skref fær sitt network. Skilyrðið til að kveikja á skrefinu er: fyrra skref ON OG transition uppfyllt. Notaðu sjálfhald (OR með sjálfu sér) til að halda skrefinu virku.

Network 2: Kveikja L1 — M2 kveikir ef M1 ON og I1 (keppnisrofi) ON M1 I1 M2 /M3 M2

M1 (standby) OG I1 (keppnisrofi) → kveikja M2. M2 heldur sjálfum sér (sjálfhald). /M3 (næsta skref NC) slekkur á M2 þegar M3 tekur við.

4

Tengdu aðgerðir (actions) við útganga

Sérstakt network sem tengir minnisbitana við raunverulega útganga. Þegar M2 er ON → kveikja á Q1 (L1). Þegar M3 er ON → kveikja á Q2 (L2). O.s.frv.

Network (neðst): M2 → Q1 (L1 ljós) M2 Q1
5

Tímaliðir á milli skrefa

Þar sem transition í SFC er tímaliður (t.d. „2 sek") þarftu tímalið (T-blokk) í Ladder. Tímaliðurinn byrjar þegar skrefið verður virkt, og þegar hann rennur út fer kerfið í næsta skref.

M2 (skref virkt) → EN á T01 (2 sek)
T01.OF → kveikir M3 (næsta skref)

🏗️ Uppbygging Ladder forritsins

Gott er að skipuleggja Ladder forritið á rökrénan hátt. Hér er ráðlögð uppbygging:

Network 1 — Standby (M1). ON þegar ekkert ferli er í gangi.
Network 2–9 — Keppnisferli. M2→M9 (kveikja L1–L8, eitt í einu).
Network 10–13 — Æfingarferli. Kveikja L1, L3, L5, L7.
Network 14–15 — Gönguferli. Kveikja L1+L8.
Network 16+ — Slökkvuferli. 2 hópar í einu.
Neðstu networks — Útgangstengingar. M-bitar → Q útgangar (L1–L8).
💡 Hvers vegna M-bitar og ekki beint Q?

Við notum minnisbita (M) til að halda utan um stöðuna og tengja svo M-bitana við Q-útganga neðst. Þetta heldur forritinu skipulegri og auðveldara að villuleita. Ef eitthvað er að — skoðaðu M-bitana fyrst, svo tenginguna við Q.

⚠️ Algeng vandamál

❌ Tveir rofar á samtímis: Hvað ef einhver kveikir á bæði I1 og I2? Hugsaðu um þetta og ákveddu — annaðhvort virðir þú fyrsta merki, eða þú lætur ekkert gerast ef fleiri en einn rofi er ON.
❌ Gleyma sjálfhaldi: Ef M2 hefur ekki sjálfhald þá er hann bara ON eitt scan cycle og slökknar strax. Mundu OR-greinina þar sem M2 heldur sjálfum sér.
❌ Slökkva ekki á fyrra skrefi: Þegar M3 kveikir þarf M2 að slökkna. Notaðu /M3 (NC tengiliður) á M2 rung-inu til að tryggja þetta.
❌ Komast ekki til baka í Standby: Þegar kveikja- eða slökkvaferli er búið þarf síðasti M-bitinn að resetast og M1 (Standby) taka aftur við. Annars hangir forritið á síðasta skrefi.

📚 Sjáðu líka

← Til baka í viku 11